نظام آينده اجتماعى ما نظامى است كه فقط آب و نان و مسكن تهيه نمى‏كند. مگر انسان يك حيوان توليد و مصرف است كه در يك نظام و قانون اساسى تمام فكر و ذكر روى آب و نان و پوشاك و مسكن و نيازهاى اقتصادى او باشد. انسان جاندارى است برخوردار از روح الله، در پيكر ماديش نغمه الهى دميده شده است، اگر بخواهيم براى اداره زندگى يك چنين موجودى نظم و نظام و مديريت و قانون و حكومتى را به وجود بياوريم، بايد به تمام اين جنبه‏ها توجه شود، لذا در قانون اساسى روى اصل كرامت انسان و ارزش معنوى و جنبه الهى انسان تكيه شده است.
اصل دوم: «نظام جمهورى اسلامى، نظامى است توحيدى بر پايه فرهنگ اصل و پويا و انقلابى اسلامى با تكيه بر ارزش و كرامت انسان و مسئوليت او درباره خويش، نقش بنيادى تقوى در رشد او، نفى هر گونه تبعيض و سلطه جويى فرهنگى، سياسى و اقتصادى و ضرورت استفاده از دستاوردهاى سودمند علوم و فرهنگ بشرى، در عين التزام كامل به همه تعاليم اسلام»
ملاحظه مى‏كنيد، يك يك اين بندهاى اصل دوم نشانه‏اى است از يك بعد مهم و اساسى از ايدئولوژى اسلام و نظام اسلامى آينده. فرهنگ اصيل اسلام فرهنگى است پويا نه متحجر، انقلابى - نه فقط يك بار، نه فقط براى برانداختن يك رژيم.
آيا انقلاب شما تمام شده است؟ بزرگ‌ترين مايه تاسف ما اين است كه دو روز بعد از در دست گرفتن قدرت و حكومت عده زيادى از مردم خيال كردند بحمدالله انقلاب كرديم، كشته داديم، خون داديم، پيروز شديم و ديگر تمام شد. واى بر آن انقلاب و انقلابى كه در بامداد پيروزى بخواهد به محيط آرام و آسايش‌دهنده انقلاب پيروز شده دل ببندد و با شهادت و مبارزه و پيكار خداحافظى كند. واى بر آن انقلاب و انقلابى.
با كمال تاسف بايد بگويم، در اين شش ماه كه از پيروزى انقلاب مى‏گذرد، از اين طريق ما ضربه‏هاى شكننده و سهمگين خورده‏ايم. خيلى از مردم را مى‏بينيم كه در زندگى روزانه انگار نه انگار كه ما انقلاب داريم. همه بايد ماشين سوارى داشته باشند. همه بايد فرش داشته باشند. همه بايد مبل داشته باشند و از اين بايدهاى ديگر. و آن‌چه در كار نبود اين كه همه بايد انسان بمانند. وقتى كه انسانيت خلاصه مى‏شود در لذات و امور مادى و از فكر و لذت معنوى جدا مى‏گردد، اين كه همان نظام شاهنشاهى است، منتها اسمش شاهنشاهى نيست و جمهورى است، به جاى شاه، رييس جمهور دارد. اين ارتجاع است، پس كو انقلاب؟ ما انقلاب كرديم تا انسان‌ها انسان شوند. غير از اين است؟ اقتصاد، چپ مى‏روى، از جلو مى‏روى، از پشت سر مى‏روى، به زمين و به هوا، همه جا مساله توليد و مصرف، تمام مغز و احساس و قلب و انديشه ما را پر كرده باشد؛ آيا به سمت اسلام جلو رفته‏ايم؟
آيا به سمت ارزش عالى و متعالى انسان جلو رفته‏ايم؟ آيا اين ترقى و پيشرفت است، يا ارتجاع؟ مگر نظام شاهنشاهى در وعده هايش به ما چى وعده مى‏داد؟
وعده مى‏داد كه ما مى‏خواهيم براى مردم خانه درست كنيم؟ همه بايد خانه داشته باشند. خوب البته، خانه از نيازهاى ضرورى است. همه بايد شغل داشته باشند. البته هر انسانى شغل و كسب و كار مى‏خواهد. همه بايد برنامه‏هاى تفريحى داشته باشند. همه بايد تلويزيون داشته باشند. با برنامه‏هاى سرگرم كننده فكرى همه بايد به تئاتر و سينما بروند. براى تماشاى نمايشنامه‏ها و فيلم‏هاى مبتذل.
همه بايد ماشين سوارى داشته باشند. همه بايد مبل داشته باشند و از اين بايدهاى ديگر، و آن‌چه در كار نبود اين كه همه بايد انسان بمانند. وقتى كه انسانيت خلاصه مى‏شود در لذات مادى و از فكر و لذت معنوى جدا مى‏گردد.
اين كه همان نظام شاهنشاهى است، منتها اسمش شاهنشاهى نيست و جمهورى است، به جاى شاه، رييس جمهور دارد. اين ارتجاع است پس كو انقلاب؟ ما انقلاب كرديم تا انسانها انسان شوند. غير از اين است؟
برادران و خواهران عزيز! آرمان جمهورى اسلامى، آرمان انسانى شدن و متعالى شدن و حركت الى الله است. در تمام اصول قانون اساسى آينده بايد همواره تكيه روى اين اصل به چشم بخورد، نقش بنيادى تقوا در رشد انسان.
يك وقت مى‏گوييم آقا از خدا بترسيم و گران‌فروشى نكينم، از خدا بترسيم ظلم نكنيم، از خدا بترسيم دروغ نگوييم، از خدا بترسيم خيانت نكنيم، از خدا بترسيم شراب نخوريم، قمار نبازيم، از خدا بترسيم و زن و مرد به يكديگر نگاه آلوده نكنيم، از خدا بترسيم وظيفه‏مان را انجام بدهيم.
تقوا در همه اين مسائل نقش سازنده و موثر دارد. ولى تقوا همين نيست، تقوا معنى عالى‏ترى دارد. تقوا يعنى من انسان همواره خدا را در حضور خدا مى‏يابم و با ياد خدا زنده‏ام.
«الذين امنوا و تطمئن قلوبهم بذكر الله الا بذكر الله تطمئن القلوب و من الناس من يتخذ من دون الله اندادا و يحبونهم كحب الله و الذين آمنوا اشد حبا لله»
تقوا يعنى ضد غفلت و بى خبرى، ذكر، ياد، در نظام جمهورى اسلامى بايد از در و ديوار، از درون و برون جامعه نشان‏ها و انگيزه‏هايى ببارد كه من و شما را به ياد خدا بياورد و ياد خدا را در دلهایمان زنده نگه دارد.
با زنده ماندن ياد خدا انسان در حال تقواست، در حالتى كه از بى خبرى و غفلت و سقوط مى‏تواند نجات پيدا كند، و چنين تقوايى عامل رشد انسانيت انسان است.
زيارتمان، عبادتمان، معامله‌مان، تحصيلمان، كار در كارخانه مان، كار در كشتزارمان، سكوتمان، سخنمان، نشستمان و برخاستمان، همه با چيست؟ با ياد خدا اين مى‏شود آن تقواى رشد دهنده انسان.
نقش بنيادى و سلطه‏جويى فرهنگى و سياسى و اقتصادى است. كارگرى كه در نظام اجتماعى آينده اسير كارفرمايى بماند اين نظام اسلامى نيست.
كشاورزى كه بخواهد اسير ارباب كه هيچ، اسير ميدان دار بماند اين نظام اسلامى نيست. در نظام آينده بايد هر گونه سلطه جويى اجتماعى و فرهنگى و اقتصادى از بين برود در عين آنكه اين نظام اصيل اسلامى است و بيگانه گرا نيست، نه شرقى است و نه غربى است، جمهورى اسلامى است.
مي‌خواهند زن و مرد ما، پير و جوان ما را افسرده كنند. مى‏خواهند شور انقلابى ما را بخوابانند. بيدار باشيم، هوشيار باشيم.
كدام انقلاب است در دنيا كه در صبح پيروزيش كار خودش را تمام شده يافته باشد. خودآگاهى انقلابى، شور انقلابى بايد هم چنان ادامه يابد تا كى؟ من گفتم تا سال‏هاى سال؛ بگذاريد بگويم تا بى نهايت، بگذاريد بگويم:
«جامعه اسلامى جامعه‏اى است كه تداوم انقلاب در آن پايان زمانى ندارد.»
لذا در اين اصل دوم مى‏گوييم:«نظام جمهورى اسلامى نظامى است، توحيدى بر پايه فرهنگ اصيل و پويا و انقلابى اسلام با تكيه بر ارزش و كرامت انسان.»
من شخصا هيچ وقت حاضر نيستم دنيا را دو دستى به من تقديم كنند و بگويند تو در اين ارزش‏هاى دنيايى سقوط كن، تو آن روح متعالى عرفانى اسلامى را فراموش كن.
از شما كه آمده‏ايد براى زيارت آستان مقدس ثامن الائمه - سلام الله عليه - سوال مى‏كنم. آيا يك لحظه از آن لحظات شور عرفانى يك زائر عارف به حق امام را حاضريد با صدها هزار تومان پول مبادله كنيد؟ مگر پول و اقتصاد براى انسان‏ها مى‏تواند سعادت كامل بياورد؟
مى‏دانيد بزرگترين خطرى كه جامعه‏هاى پيشرفته اقتصادى دنيا را امروز تهديد مى‏كند چيست؟ فاصله طبقاتى كاپيتاليستى دولتى البته خطر هست، مشكل هست. ولى بزرگترين خطر نيست.
پس بزرگترين خطر چيست؟ نيهيليسم، احساس پوچى و پوكى كردن. برنامه مكرر و فرداى توليد و مصرف را ملال آور و خسته كننده و بدون فروغ و شادابى يافتن.
زندگى انسان، پيش از هر چيز فروغ و شر و گرماى عشق مى‏خواهد. زندگى بدون شور و گرماى عشق مزه و معنى ندارد. حالا عشق به چى؟ عشق به گلرخان، عشق زن به مرد، عشق مرد به زن، عشق جنسى؟ نه بالاتر از اين.
عشق زن و شوهر به عنوان همسر وفادار به يكديگر، عشق و عاطقه مقدس پدر و مادر و فرزندى. البته عشق جنسى در زندگى انسان جايى دارد، زمانى دارد و دوره‏اى دارد. دير يا زود مى‏گذرد، سپرى مى‏شود. عشق زن و شوهر نسبت به يكديگر وقتى با وفادارى همراه است مقدس است و ارزنده است. عشق و علاقه پدر و مادر به فرزند و فرزندان به پدر و مادر و بستگان و ارحام و عاطفه شان نسبت به يكديگر محترم است، ارزنده است. ولى هيچ يك از اينها آن عشقى كه درون تهى انسان را مالامال و پر بكند، نيست. چه عشقى است كه مى‏تواند عشق فروزان باشد؟ كه براى انسان تا پايان زندگى و حتى در لحظه مرگ، عشقى باشد كه براى او ادامه دارد نه عشقى كه با آن وداع مى‏كند، كدام عشق است؟
عشق به خدا، عشق به حق، عشق به كمال مطلق، عشق به عدل مطلق، مطلق الهى، عشق عرفانى و اسلام آيينى است كه در عين تكيه بر ارزش‏هاى اقتصادى و تاييد و قبول تمام اين نيازها، تكيه بالاترش بر «رضوان من الله اكبر» است. نظام اجتماعى جمهورى اسلامى بايد نظامى باشد كه اين عشق را در دل زن و مرد جامعه ما فروزان نگاه دارد. چه لذت آفرين است آنچه ما در اين سال‌ها مشاهده مى‏كنيم. چه بسيار دختران جوانى كه در زندگى مى‏گويند ما مى‏خواهيم همسرى داشته باشيم مومن، متوجه به خدا، مبارز، مجاهد، زاهد، پارسا. ولى برخوردار از عشق يك مسلمان؛ و چه بسيار پسران جوانى كه مى‏گويند ما همسرى مى‏خواهيم در درجه اول برخوردار از اين خصلت‏ها.
ديگر ارزش نخستين را به زيبايى دادن، به زيبايى چهره به زيبايى اندام، به جهيزيه، به قباله و مهريه، به ثروت، به حقوق‏هاى كلان، به زندگى پررونق و پر جاه و جلال و پرشكوه و پرزرق و برق، براى بسيارى و پسران جوان ما بحمدالله از بين رفته است.
اين شماييد ادامه دهندگان انقلاب راستين اسلام. اين شماييد جندالله اكبر و سپاه بزرگ خدا. پيروز باشيد.